Katedra Teologii Pastoralnej Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie



O nas

Z historii i pracy Katedry Teologii Pastoralnej


Katedra Teologii Pastoralnej wówczas Teologii Pastoralnej Szczegółowej została powołana w listopadzie 1998 r. Jej kierownikiem został ks. dr hab. Maciej Ostrowski. Od października 2000 r. na stanowisko asystenta przy katedrze został powołany ks. dr Andrzej Ziółkowski CM posiadający doktorat z teologii pastoralnej. Pełnił je do września 2003 r. Wtedy na stanowisko asystenta przyjęto o. dra Jerzego Brusiło OFMConv. Posiada on doktorat z bioetyki, lecz równocześnie specjalizuje się w zagadnieniach pastoralnych. Uzyskał on stanowisko adiunkta od października 2004 r.

Od października 2003 r. powierzono przy Katedrze godziny zlecone ks. dr Tomaszowi Kraj celem prowadzenia ćwiczeń. Zajęcia te prowadził do 2005 r.

Od października 2004 r. na stanowisku asystenta zatrudniono ks. dra Piora Janika kapłana archidiecezji krakowskiej, który w tymże roku ukończył studia doktoranckie z bioetyki w Rzymie. Stanowisko to pełnił do września 2005 r.

Od października 2007 r. na stanowisko asystenta zatrudniono ks. dra Jana Klimka, który w tymże roku uzyskał doktorat z teologii pastoralnej. Od roku 2008 pracuje na stanowisku adiunkta.

W październiku 2010 r. na stanowisku adiunkta z habilitacją zatrudniono ks. dra hab. Jana Dziedzica.

W Katedrze ćwiczenia z teologii pastoralnej prowadzili także ks. dr Wiesław Popielarczyk (od 2006 r. do 2008 r.) i ks. dr Stanisław Basista (od 2007 r. do 2009 r.).

Od momentu powstania katedry wypromowano w niej 64 magistrów, 10 licencjuszy i 10 doktorów.

Katedra urządza corocznie jesienią sympozjum "Sacrum i przyroda" we współpracy z innymi instytucjami. Ich celem jest stworzenie forum wymiany różnych środowisk dotyczącego kwestii zachowania dziedzictwa kulturalnego i środowiska naturalnego. Szczególnym zadaniem jest eksplikacja elementów sacrum w środowisku danego regionu. Wydano dziewięć tomów materiałów pokonferencyjnych pod tym samym tytułem "Sacrum i przyroda" (Tatrzański Park Narodowy 2003; Świętokrzyski Park Narodowy 2004, Tatrzański Park Narodowy 2005, Muzeum - Orawski Park Etnograficzny 2006, Uniwersytet Jagielloński 2007, Ojcowski Park Narodowy 2008, Greckokatolicki Wydział Teologiczny w Preszowie (Słowacja) 2009, Ogród Botaniczny UJ 2010, Greckokatolicki Wydział Teologiczny w Preszowie (Słowacja) 2011, Ojcowski Park Narodowy 2012).

Do roku 2016 odbyły się 24 sympozja (wcześniej seminaria) „Sacrum i przyroda”:

ilustracja 1993 i 1994 - w Lubomierzu (Gorczański Park Narodowy);
1995 - w Zawoi (Babiogórski Park Narodowy);
1996 - w Ojcowie (Ojcowski PN);
1997 - w Krempnej (Magurski PN);
1998 - w Lutowiskach i Ustrzykach (Bieszczadzki PN);
1999 - w Krościenku (Pieniński PN);
2000 - w Wieliczce (we współpracy z Urzędem Miasta i Kopalnią Soli);
2001 - w Mosinie-Jeziorach (Wielkopolski PN);
2002 - w Porębie Wielkiej (Gorczański PN) z okazji Międzynarodowego Roku Gór;
2003 - w Zakopanem (Tatrzański PN);
2004 - w Świętej Katarzynie (Świętokrzyski PN);
2005 - w Zakopanem (Tatrzański PN) w stulecie Orlej Perci;
2006 - w Zubrzycy Górnej - międzynarodowe (Muzeum Orawski Park Etnograficzny),
p.t. "Sacrum w zwyczajach religijnych związanych z przyrodą";
2007 - w Krakowie (Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ),
p.t. "Przyroda, geografia, turystyka w nauczaniu Jana Pawła II";
2008 - w Ojcowie (Ojcowski PN), p.t. "Elementy chrześcijańskie w edukacji ekologicznej";
2009 - na Uniwersytecie w Preszowie (Słowacja), międzynarodowe, we współpracy z tamtejszym Greckokatolickim Wydziałem Teologicznym;
2010 - w Ogrodzie Botanicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, międzynarodowe, p.t. "Ogród Pana";
2011 - na Uniwersytecie w Preszowie (Słowacja),międzynarodowe, we współpracy z tamtejszym Greckokatolickim Wydziałem Teologicznym p.t. "Świątynia Pana";
2012 - w Ojcowie (Ojcowski PN), p. t. "Człowiek w Ogrodzie Pana";
2013 - na Uniwersytecie w Preszowie (Słowacja), międzynarodowe, we współpracy z tamtejszym Greckokatolickim Wydziałem Teologicznym p.t. "Ekoturystyka";
2014 - we Lwowie (Ukraina), międzynarodowe, we współpracy z Wydziałem Geografii Uniwersytetu Lwowskiego;
2015 - w Krakowie przy szpitalu specjalistycznym im. Dr J. Babińskiego, p.t. „Środowisko a zdrowie psychiczne człowieka”;
2016 - w Juskovej Voli (Słowacja), międzynarodowe, p.t. "Od Inter Sanctos do Laudato si'" we współpracy z Greckokatolickim Wydziałem Teologicznym w Preszowie.

Do roku 2016 wydano czternaście tomów monografii pod tym samym tytułem "Sacrum i przyroda".

W latach 1993-1998 rzeczone seminaria odbywały się w ramach działalności Katedry Teologii Pastoralnej Ogólnej.

Katedra współorganizowała z Instytutem Formacji Pastoralno-Liturgicznej KUL coroczne sympozjum "Koinonia" dotyczące zagadnień odnowy parafii i parafialnego duszpasterstwa.

Do roku 2006 odbyły się sympozja:

ilustracja 1999 - w Warszawie - Choszczówce, p.t. "Rok Jubileuszowy szansą zdynamizowania procesu odnowy parafii";
2000 - w Katowicach, p.t. "Parafia środowiskiem wyzwolenia człowieka";
2002 - we Wrocławiu, p.t. "Katechumenat pochrzcielny w odnowie parafii a pluralizm ruchów eklezjalnych";
2003 - w Ostrowie Wielkopolskim, p.t. "Christifideles laici w parafii i w świecie";
2004 - w Tarnobrzegu, p.t. "Proboszcz - duszpasterz czy menadżer?".

Pracownicy katedry wchodzili do zarządu Sekcji Pastoralistów Polskich. Ks. M. Ostrowski jako sekretarz do roku 2002 a następnie przewodniczący do 2007 roku. Ks. A. Ziółkowski jako sekretarz od roku 2002-2007. Stąd też byli organizatorami pracy sekcji, m.in. corocznego sympozjum pastoralistów. Od roku 2007 ks. M. Ostrowski wszedł do zarządu nowo kreowanego "Stowarzyszenia Pastoralistów Polskich im. Jana Pawła II".

Organizowali sympozja pastoralistów polskich:

1999 - w Świdrze k. Warszawy;
2000 - w Kamieniu Śląskim i Opolu, p.t. "Duszpasterstwo w perspektywie nowego tysiąclecia";
2001 - w Kielcach, p.t. "Duszpasterstwo a wyzwania XXI wieku";
2002 - w Świdrze k. Warszawy, p.t. "Nowe inicjatywy duszpasterskie w Polsce";
2002 - w Krakowie, p.t. "Status naukowy teologii pastoralnej. Nauki pomocnicze teologii pastoralnej";
2003 - w Myczkowcach, p.t. "Procesy integracyjne duszpasterskim wyzwaniem dla Kościoła";
2004 - w Konstancinie k. Warszawy, p.t. "Pobożność ludowa a duszpasterstwo";
2004 - Sesja Pastoralistów podczas Kongresu Teologów Polskich;
2005 - w Częstochowie, p.t. "Duszpasterstwo maryjne w dziele nowej ewangelizacji";
2006 - w Warszawie p.t. "Dziedzictwo Jana Pawła II w aspekcie pastoralnym";
2007 - w Sieradzu, p.t. "Duszpasterstwo indywidualne".

Pracownicy Katedry brali udział w międzynarodowym programie badań nad Kościołem w krajach Środkowej i Wschodniej Europy w okresie przemian "Aufbruch" prowadzonym przez "Pastorales Forum" e.V. (Wiedeń).

ilustracja

W ramach rzeczonego "Pastorales Forum" a następnie stowarzyszenia POST Netzwerks der mittel- und osteuropäischen Pastoraltheologinnen und Pastoraltheologen rozwijali kontakty z pastoralistami środkowo-wschodniej Europy. M.in. brali udział w jego corocznych sympozjach (1998 i 1999 Szombathely - Węgry; 2000 Kamień Śląski, 2002 Pecs - Węgry, 2003 Koszyce - Słowacja, 2004 Praga - Czechy, 2006 Dakovo - Chorwacja, 2008 Celje - Słowenia, 2010 Czeskie Budziejowice - Czechy, 2012 Zagrzeb - Chorwacja), 2013 Praga (Czechy), 2014 Linz (Austria), 2015 Gniezno, 2016 Sarajewo (Bośnia-Hercegowina).

W roku 2007 Katedra zorganizowała sympozjum stowarzyszenia POST w Krakowie. Ks. M. Ostrowski, ks. J. Dziedzic i ks. J. Klimek są członkami Międzynarodowego Stowarzyszenia Pastoralistów Środkowo-Wschodniej Europy POST Netzwerks der mittel- und osteuropäischen Pastoraltheologinnen und Pastoraltheologen.

Katedra dwukrotnie organizowała wspólne wraz z Instytutem Pastoralnym Uniwersytetu we Freiburgu Bryzgowijskim międzynarodowe seminarium pracowników i studentów katedry (2003 Kraków, 2005 Freiburg). Dotyczyło ono sytuacji religijności i duszpasterstwa w Polsce, Niemczech i innych krajach Europy.

Katedra przeprowadziła serie szkoleń dala organizatorów pielgrzymek i turystyki religijnej przy współpracy między innymi pracowników UJ, AWF, Instytutu Turystyki, w roku 1999 (3 serie), w roku 2001 (2 serie), w 2006, 2007 i 2009.

W latach 2009-2014 kierownik Katedry ks. prof. dr hab. M. Ostrowski był prorektorem Papieskiej Akademii Teologicznej obecnie Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.

Od roku 2008 Katedra współpracuje w przygotowaniu Międzynarodowej konferencji "Drogi św. Jakuba" organizowanej przez Instytut Geografii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie i Bractwo św. Jakuba. W roku 2015 odbyła się VIII konferencja.

W roku 2012 Katedra zorganizowała ogólnopolską konferencje naukową p.t. "Umarłych pogrzebać… Pogrzeb dziecka poronionego źródłem chrześcijańskiej nadziei".

W roku 2013 Katedra zorganizowała wraz Urzędem Miasta Krakowa międzynarodową konferencję p.t. "Turystyka religijna jako element integracji międzykulturowej".

W roku 2014 Katedra zorganizowała wraz z Ruhr Universität Bochum oraz Uniwersytetem Trzeciego Wieku międzynarodowe sympozjum p.t. "Starość problem czy szansa".

Katedra prowadzi międzynarodowy projekt dotyczący pielgrzymowania i turystyki religijnej wraz z Instytutem Pastoralnym Uniwersytetu Alberta Ludwika we Freiburgu Bryzgowijskim i Międzynarodowym Instytutem Teologicznym w Trumau (Austria).

W jego ramach odbyły się sympozja i seminaria doktoranckie oraz studenckie:

ilustracja 2013 - w Strasburgu sympozjum o migracji i pielgrzymowaniu;
2014 - w Krakowie, p.t. "Pielgrzymowanie i turystyka religijna";
2014 - w Grecji, p.t. "W drodze do Świętych Miejsc";
2015 - w Regensburgu (Niemcy) – seminarium doktoranckie;
2015 - w Krakowie i Kalwarii Zebrzydowskiej – seminarium p.t. "Znaczenie narodowych sanktuariów dla europejskiej identyfikacji w ujęciu katolickim i prawosławnym"
i sympozjum p.t. "Eschatologiczny wymiar pielgrzymowania w ujęciu katolickim, prawosławnym i protestanckim";
2015 - w Trumau (Austria), p.t. "Pielgrzymowanie przekraczające granice" oraz wizyta studyjna na szlakach pielgrzymkowych wokół Mariazell i Heiligenkreuz.
2016 - w Retz (Austria)
2016 - w Tbilisi (Gruzja) we współpracy także z Sulkhan Saba Orbeliani Teaching University p. t. "Mönchtum im Morgen- und Abendland".
2016 - na wyspie Patmos (Grecja) p.t. "„Apokalyptik und Freizeitpastoral"

W roku 2015 Katedra podjęła międzynarodową współpracę z Instytutem Pastoralnym Uniwersytetu w Moguncji. W związku ze Światowymi Dniami Młodzieży przygotowała (w ramach Instytutu Teologii Praktycznej) w dniach 12-16 kwietnia 2016 r. wspólnie międzynarodowe sympozjum wraz z kulturalnym programem p. t. "Młodzież nadzieją Kościoła – Czy Kościół nadzieją młodzieży?".

W 2015 roku nastąpiła restrukturyzacja dotychczasowej Specjalizacji Teologii Pastoralnej na WT UPJPII. W jej miejsce powołano Instytut Teologii Pastoralnej. Powstała Katedra Teologii Pastoralnej. Jej kierownikiem został ks. prof. Maciej Ostrowski, adiunktem o. dr. Jerzy Brusiło. Utworzono nową Katedrę Psychologii Pastoralnejm, do której przeszli ks. dr hab. Jan Dziedzic (kierownik) i ks. dr Jan Klimek (adiunkt). Ks. M. Ostrowski został dyrektorem Instytutu Teologii Praktycznej.

W 2016 roku o. dr Jerzy Brusiło, adiunkt w Katedrze, uzyskał stopień doktora habilitowanego.